Банкноттор жана жасалма болуп чыгышына тоскоол кылуучу чаралар

Дүйнө жүзүндөгү ар бир мамлекет банкноттордун сүрөттөрүн басып чыгарууда атайын легалдуу чектөөлөргө ээ. Жасалма валютаны чыгаруу бул - криминалдуу иш болуп саналат жана чектөөлөр мамлекетке ылайык айырмаланып турат. Мисалы, банкнотторду басып чыгаруу кандайдыр бир реклама же иллюстративдик максат менен болобу, бул ишке тыюу салынган. Эгерде кээ бир өлкөлөрдө банкнотторду басып чыгарууга жол берилсе да, баары бир атайын эрежелери жана талаптары болот. Бул веб-сайт сиздерге банкнотторду басып чыгаруу жөнүндөгү маалыматтарды берет жана башка өлкөлөрдөгү ушул суроо боюнча иш жүргүзгөн веб-сайттар менен байланышууга жардам берет.

Коом экономикалык жоготтууга учурап жаткан маалда, жасалма акчаларды басып чыгаруу негизинен чектелген, бирок баары бир мындай көрүнүштөн жабыркагандар булар - бизнесмендер жана жөнөкөй жарандар. Анткени эч ким жасалма акчалардан жабыркагандарга төлөп бербейт. Ошол эле убакта акча белгилерин жасалгалоо төлөө системасын да жабыркоого алып барат жана коомчулуктун накта эсеп келишимдердин убагында шектенүүгө жана ишенбөөгө алып келет.

Жасалма акчалардын чыгышына Тоскоол кылуучу Европалык Борбордук Банкынын Уюму (The Central Bank Counterfeit Deterrence Group; CBCDG) бул сайтка жоопту. Жасалма валютанын чыгышына Тоскоол кылуучу Система (Counterfeit Deterrence System, CDS) CBCDG тобу тарабынан киргизилип, жасалма банкнотторду чыгарууда жеке компьютерлерди, санариптик жабдууларды жана атайын компьютердик программаларды колдонууга тоскоолдук кылат. CDS компьютердик программаларын иштеп чыгуучулар тарабынан өз ыктыяры менен киргизилип, бул система жасалма банкнотторду чыгарууда жеке компьютерлерди жана электрондук көчүрмө аппараттардын банкноттордун сүрөттөрүн жазып жана чыгарууга тоскоолдук кылат. Бирок CDS системасы жеке компьютерлердин жана санариптик көчүрмөлөрдү колдонуучулардын ишин көзөмөлгө албайт.

Кандайдыр бир мамлекет же ошол мамлекеттин банкнотунун сүрөтү жөнүндө маалымат алгыңыз келсе, төмөнкү картадан ошол регионду, өлкөнү же валютасын тандап алсаңыз болот.

1.

Региондор:

Төмөндөгү тизмеден же картадан керектүү регионду тандап алыңыз
 

Валюта:

Мамлекет:

Тили:

CHF - Швейцардык франк Швейцария, Лихтенштейн Англис, француз, немец

Расмий банк же бөлүм:

Байланышуу маалымат:

Шилтемелер:

Швейцариялык Улуттук Банк

Cash Division/Administration
Bundesplatz 1
CH-3003 Berne
Switzerland

Тел.: +41 31 327 0211
Факс: +41 31 327 0228
Электрондук дарек: bargeld@snb.ch

Инструкциялар

Тоолуктугу (dpi) кичине болго банкноттун сүрөттөрү

Бакноттордун басып чыгарылышы жөнүндө жалпы маалымат:

Банкноттордогу белгилерди алмаштырууга тыюу салынган, анткени бул коомдун дүрбөлөң болушуна алып келет.

Эгерде банкноттун бир гана бөлүгү чыгартыла турган болсо, мисалы адамдын башын же банкноттун бир бетинде чагылдырылган негизги башка бир белгинин сүрөтү чыгартылган болсо, анда автордук укук бузулуп, Швейцариянын Улуттук Банктын компетенциясына жатпайт.

Басма түрүндөгү басылма:

Эгерде жасалма акчалар коомду дүрбөлөңгө алып келбесе, баардык эрежелер биздин «Инструкциялар» аттуу документинде белгиленген.

Басма түрдө басып чыгарууда биз атайын санариптик буюмдарда сакталып турган банкноттордун сүрөттөрүн чектелген убакытта колдонууга уруксат беребиз жана тоолуктугу 150 (dpi) чекитти түзөт (экөө тең берилген материалдарда “SPECIMEN” (үлгү) деген жазуу диоганалдуу жайгашкан). Бул уруксат, жасалма акчаны чыгаруучунун баардык максаттары айтылгандан кийин жана кандайдыр гана убакытка түзүлгөн “контракт” болгондо гана берилет (бул учурда биздин дарекке баардык талаптарды камтыган катты жиберүү керек). Андан тышкары, жасалма акчаларды чыгарууга берилген уруксатты башка үчүнчү адамга берүүгө тоолугу менен тыюу салынган. Баардык колдонулган материалдар кайрадан Швейцариянын Улуттук Банкына кайтарылып берилиши керек. Колдонуучулар бул материалдарга тоолугу менен жооп беришет.

Колдонулган баардык сүрөт негативдер, сүрөт пластинкалар, санарипттик сактоочу буюмдар, графикалык файлдар, магнитик буюмдар, оптикалык сактоочу жана башка буюмдар банкноттордун сүрөттөрүн чыгарып бүткөндөн кийин жок болушу зарыл.

Электрондук алып жүрүүчүлөрдөгү басылма:

Коомго электрондук түрдө таркатылган банкноттор төмөнкү критейрийлерге жооп бериши керек:

  • банкноттун тоолуктугу (dpi) 72 же андан азыраак чекит болушу керек.
  • «SPECIMEN» (үлгү) деген жазуу банкноттун контрастуу жагында диоганалдуу жайгашышы керек. «SPECIMEN» (үлгү) деген жазуунун узундугу сүрөттүн узундугунун 75% ал эми тамгалардын бийиктиги сүрөттүн 15 % түзүшү керек.