Дайыма берилүүчү суроолор

CBCDG деген эмне?

Жасалма акчалардын чыгышына тоскоол кылуучу Европалык борбордук банкынын уюму – бул 32 борбордук банкттардан турган банкноттордун басып чыгарылышына жооп берүүчү уюм жана G10 тобунун борбодук банктардын талабы боюнча түзүлгөн. Бул уюмдун негизги максаты –жасалма банкноттордун чыгышына алып келе турган опузаларын алдын ала алуу жана бул суроону караштырган башкаруучуларга чечим табууда көмөк көрсөтөт.

CBCDG тобу жасалма валютаны чыгарууда колдонулуучу санариптик жана компьютердик жабдууларды колдойт жана таркатат.

32 банкттар төмөнкү 31 мамлекеттерге тиешелүү: Австралия, Австрия, Бельгия, Болгария, Канада, Кипр, Чехия, Эстония, Дания, Финляндия, Франция, Германия, Греция, Венгрия, Ирландия, Италия, Жапон, Люксембург, Мальта, Нидерланд, Норвегия, Польша, Португалия, Словакия, Словения, Испания, Швеция, Швейцария, Түркия, Бириккен Королевствосу, АКШ. Европалык Борбордук Банкы дагы мүчөсү болуп эсептелет.

Төмөндөгү 11 мамлекеттердин банк башчылары G10 тобуна киришет: Бельгия, Канада, Франция, Германия, Италия, Нидерланд, Швеция, Швейцария, Бириккен Королевтсвосу, Америка Кошмо Штаттары.

CBCDG тобу жасалма акчалардын чыгышына кандай каршылыктарды көрсөтүп жатат?

Жасалма акчаларды чыгаруу бул криминалдуу иш болуп саналат. Жасалма акчалардын эч кандай баалуулугу жок.

Коом экономикалык жоготтууга учурап жаткан маалда, жасалма акчаларды басып чыгаруу негизинен чектелген, бирок баары бир мындай көрүнүштөн жабыркагандар булар - бизнесмендер жана жөнөкөй жарандар. Анткени эч ким жасалма акчалардан жабыркагандарга төлөп бербейт. Ошол эле убакта акча белгилерин жасалгалоо төлөө системасын да жабыркоого алып барат жана коомчулуктун накта расчет келишимдердин убагында шектенүүгө жана ишенбөөгө алып келет.

Жөнөкөй жарандардын жана бизнесмендердин жасалма акчалардан жабыркоосун чектетүү максатында борбордук банктар жасалма акчалардан коргоолонгон банкнотторун жана жакшыртылган дизайнын чыгырышып, коомчулук арасында ар кандай үйрөтүүчү сабактарды жүргүзүшөт.

CBCDG тобу жасалма акчалардын тийгизген таасирин азайтууга эмне кылып жатат?

CBCDG тобу тарабынан колдоого алынган жасалма акчалардын жасалышына жол бербеген технологиялар, санариптик техникаларынын да колдонулушуна каршылык көрсөтөт жана бизнесмен менен жарандардын жабыркоосуна алып келбөөгө аракеттенет.

CDS деген эмне?

The counterfeit deterrence system (CDS) жасалма акчалардын жасалышына жол бербеген технологиялар жана жеке компьютерлер менен санариптик тенологиялардын да колдонулушуна каршылык көрсөтөт. Бул система жасалма банкноттордун пайда болушуна жана жарандар менен бизнесмендердин жабыркоосуна тоскоолдук кылат.

CDS өкмөт органдарына керектөөчүлөрдүн конфиденциалдуулугуна тоскоолдук кылуу үчүн көмөк көрсөтөбү?

Жок. CDS жасалма банкнотторду басып чыгарууда жеке компьютерлердин жана санариптик технолгиялардын колдонулушуна каршылык көрсөтүү үчүн гана түзүлгөн. CDS системасы жеке компьютерлердин жана санариптик технологияларынын колдонулушуна көзөмөл салбайт. Жасалган сыноолор көз- каранды эмес колдонуучулар CDS системасынын негизинде CDS конфиденцианалдуулук укугун баары бир бузбайт.

CDS системасы жеке компьютерлердин продуктыларын эффективдүү иштөөсүнө тоскоолдук кылбайбы?

Керектөөчүлөр CDS колдонгон компьютердик программалардан эч кандай деле айырмачылыктарды байкашпайт. CBCDG тобунун өкүлдөрү программаларды иштеп чыгуучулардын компьютердик программалары аларга таасир тийберин далилдешип турат.

Иштеп чыгаруучулардын кайсылары CDS кабыл алышкан?

Алдынкы жана белгилүү компьютер программаларын иштеп чыгаруучулар, жасалма акчалардан жабыркаган керектөөчүлөр бар экенин ырасташып, CDS системасын өз ыктыярлары менен кабыл алышкан.

CDS эмне үчүн керек?

Жасалма акчаларды басып чыгарууда колдонулуучу жеке компьютерлердин жана санариптик технологиялар ар бир мамлекетте ар кандай болот. Бүгүнкү күндө колдонулуп жүргөн эң алдынкы технологиялар мурдагыга караганда көп жеңилдиктерге алып келет. CBCDG тобу санариптик технологиялардын колдонулушуна каршылык көрсөтүү жана ошол эле убакта валюталардын коопсуздугун сактоо иш чараларын аткарып жатат.

CDS системасы банкнотторду коргой алабы?

Банкноттордун коопсуздугу атайын коргоочу чаралардын комплекси жана коомчулуктун чыныгы акча белгилери жөнүндө маалымдуулугунун жардамы менен жүргүзүлөт. Уюмдардын ар кандай мамлекеттердеги эмиссиялары үчүн жооп берген атайын программалары болот жана алар жасалма акчалардын пайда болушуна тоскоолдук кылышат. Бул уюмдар чыгарыла турган банкноттордун өзгө коргоочу чараларды кабыл алышат. CDS коргоочу бир чара болуп эсептелет, анткени аны электрондук жасалгалоолордо колдонушат.

Жасалма валютаны таанып билүү программаларды жеке компьютерде колдонуу легалдуу болобу?

Көпчүлүк мамлекеттер бул суроону мыйзамдуу түрдө караштарып, сатып алуу боюнча рекомендацияларды жана импортко болгон чектөөлөрдү караштырышат. Көптөгөн мамлекеттердин аткаруучу органдары бул суроону деталдуу караштыруу үчүн чогулуштарды өткөрүүсү зарыл.