Банкноттор жана жасалма болуп чыгышына тоскоол кылуучу чаралар

Дүйнө жүзүндөгү ар бир мамлекет банкноттордун сүрөттөрүн басып чыгарууда атайын легалдуу чектөөлөргө ээ. Жасалма валютаны чыгаруу бул - криминалдуу иш болуп саналат жана чектөөлөр мамлекетке ылайык айырмаланып турат. Мисалы, банкнотторду басып чыгаруу кандайдыр бир реклама же иллюстративдик максат менен болобу, бул ишке тыюу салынган. Эгерде кээ бир өлкөлөрдө банкнотторду басып чыгарууга жол берилсе да, баары бир атайын эрежелери жана талаптары болот. Бул веб-сайт сиздерге банкнотторду басып чыгаруу жөнүндөгү маалыматтарды берет жана башка өлкөлөрдөгү ушул суроо боюнча иш жүргүзгөн веб-сайттар менен байланышууга жардам берет.

Коом экономикалык жоготтууга учурап жаткан маалда, жасалма акчаларды басып чыгаруу негизинен чектелген, бирок баары бир мындай көрүнүштөн жабыркагандар булар - бизнесмендер жана жөнөкөй жарандар. Анткени эч ким жасалма акчалардан жабыркагандарга төлөп бербейт. Ошол эле убакта акча белгилерин жасалгалоо төлөө системасын да жабыркоого алып барат жана коомчулуктун накта эсеп келишимдердин убагында шектенүүгө жана ишенбөөгө алып келет.

Жасалма акчалардын чыгышына Тоскоол кылуучу Европалык Борбордук Банкынын Уюму (The Central Bank Counterfeit Deterrence Group; CBCDG) бул сайтка жоопту. Жасалма валютанын чыгышына Тоскоол кылуучу Система (Counterfeit Deterrence System, CDS) CBCDG тобу тарабынан киргизилип, жасалма банкнотторду чыгарууда жеке компьютерлерди, санариптик жабдууларды жана атайын компьютердик программаларды колдонууга тоскоолдук кылат. CDS компьютердик программаларын иштеп чыгуучулар тарабынан өз ыктыяры менен киргизилип, бул система жасалма банкнотторду чыгарууда жеке компьютерлерди жана электрондук көчүрмө аппараттардын банкноттордун сүрөттөрүн жазып жана чыгарууга тоскоолдук кылат. Бирок CDS системасы жеке компьютерлердин жана санариптик көчүрмөлөрдү колдонуучулардын ишин көзөмөлгө албайт.

Кандайдыр бир мамлекет же ошол мамлекеттин банкнотунун сүрөтү жөнүндө маалымат алгыңыз келсе, төмөнкү картадан ошол регионду, өлкөнү же валютасын тандап алсаңыз болот.

1.

Региондор:

Төмөндөгү тизмеден же картадан керектүү регионду тандап алыңыз
 

Валюта:

Мамлекет:

Тили:

KGS – Кыргыз сому Кыргыз Республикасы Кыргыз, орус

Расмий банк же бөлүм:

Байланышуу маалымат:

Шилтемелер:

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы
Бишкек шаары, ул. Уметалиев көч. 101 Кыргыз Республикасы

Тел.: +996 31 266 9011
        +996 31 266 9226
Факсы: +996 31 261 0730
Эл. почтасы: mail@nbkr.kg

Акча белгилерин окшоштуруп жасагандыгы үчүн кылмыш жазасы

Банкноттордун начар түшүрүлгөн сүрөттөрү

Банкноттордун чагылдырылышы жөнүндө жалпы маалыматтар:

Өздөрүнүн касиеттери (өлчөмү, түсү, сүрөтү) боюнча төлөөдө колдонууда Кыргыз Республикасынын акча белгилеринин чыныгы купюралары катары кабыл алынышы мүмкүн болгондой банкноттордун сүрөттөрүн же алардын сүрөттөрүнүн кандайдыр бир жарым-жартылай даярдалышын (бир же бир нече түстөгү) пайдалануу, укук бузууну жасоонун куралы же түздөн-түз объектиси болгон буюмзатты конфискациялоо менен эсептешүү көрсөткүчүнүн ондон жыйырма өлчөмүнө чейин администрациялык айып салууга алып келет.

Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган ошол эле аракеттер администрациялык айып салынгандан кийин жыл ичинде кайталанып жасалса, эсептешүү көрсөткүчүнүн жыйырмадан элүү өлчөмүнө чейин администрациялык айып салууга алып келет.

Басылган түрдө чагылдыруу:

Эгерде банкноттун сүрөтү өтө чоңойтулган (130%дан кем эмес) же өтө кичирейтилген (70%дан кем эмес) көлөмдө, ошондой эле жарык реклама түрүндө берилсе, ыйгарым укук берилген мамлекеттик органдын расмий уруксатысыз эле улуттук валютанын бир же бир нече түстөрдө сүрөттөлүшүн жасоого жол берилет.

Басма түрүндө чагылдыруу үчүн биз банкноттордун цифралык сүрөттөлүшүн (дюймуна 150 чекитке уруксат берилиши менен) же банкноттун үлгүсүн убактылуу пайдаланууга сунуштайбыз. Ал материалдарда «ҮЛГҮ» деген жазуу диагоналынан түшүрүлөт. Эгерде ошол себептен банкнотту көчүрүп басуу жана мөөнөттөрү жана шарттары көрсөтүлгөн кол коюлган катты кайтарып берүү менен келишим шарттары кабыл алынган себептер көрсөтүлгөн учурда гана материалдар колго берилет. Бул сүрөттөлүштөрдү же алардын көчүрмөлөрүн сырткары адамдарга же уюмдарга берүүгө катуу тыйю салынган. Бардык алынган материалдар Кыргыз Республикасынын Улуттук банкка кайтарылып берилиши зарыл. Пайдалануучулар материалдарды пайдалануу мүмкүнчүлүгүнө карата чектөөлөр үчүн жооптуу болушат.

Бардык негативдер, фотопластинкалар, позитивдер, маалыматтарды сактоо үчүн цифралык аппараттар, графикалык файлдар, магниттик жабдуулар, маалыматтарды сактоонун оптикалык түзүлүштөрү жана банкноттордун толук же жарым-жартылай сүрөттөлүшүн камтыган иллюстрацияларды даярдоо учурунда колдонулуучу башка түзүлүштөр иштеп бүткөндөн кийин жок кылынууга же тазаланууга тийиш.

Электрондук жаздыруу:

Эгерде банкноттун цифралык сүрөттөлүшү жалпыга жеткиликтүү болсо, анда ал төмөнкү эки критерийди канааттандырууга тийиш:

  • Дюймуна 72 чекиттен ашпаган уруксат берилет.
  • Сүрөттөлүштүн диагоналына «ҮЛГҮ» деген сөз түшүрүлөт. Жазуу контрасттык түстө түшүрүлүп, анын узундугу сүрөттүн узундугунан 10%га кем эмес, ал эми тамгалардын өлчөмү - сүрөттүн туурасынан 10%га кем эмес болушу керек.