Banknoty i zapobieganie fałszerstwom

Reprodukowanie wizerunków banknotów we wszystkich krajach podlega pewnym ograniczeniom. Fałszowanie pieniędzy jest przestępstwem i dlatego w niektórych krajach reprodukowanie wizerunków banknotów – nawet w celach artystycznych lub reklamowych – jest bezwzględnie zabronione. Nawet w krajach, w których jest to w pewnych sytuacjach dopuszczalne, obowiązują określone zasady i wymagania. Niniejsza strona internetowa udostępnia informacje na temat zasad reprodukowania wizerunków banknotów w poszczególnych krajach oraz zawiera linki do stron internetowych poszczególnych krajów poświęconych tej tematyce.


Choć w skali całego społeczeństwa straty ekonomiczne spowodowane fałszowaniem pieniądza są niewielkie, mogą jednak okazać się dotkliwe dla jednostek i przedsiębiorstw, ponieważ nikt nie pokrywa kosztów osobom, które nieopatrznie przyjmą sfałszowane banknoty. Fałszywe pieniądze podważają też zaufanie do systemu płatniczego, społeczeństwo przestaje bowiem być pewne, czy przyjmować zapłatę gotówką.

Ta strona internetowa jest prowadzona przez Grupę Banków Centralnych ds. Powstrzymywania Fałszerstw Pieniądza (Central Bank Counterfeit Deterrence Group –CBCDG). Grupa opracowała system przeciwdziałania fałszerstwom (Counterfeit Deterrence System – CDS), który uniemożliwia wykorzystywanie komputerów osobistych oraz sprzętu i oprogramowania do cyfrowej obróbki obrazu przy fałszowaniu banknotów. Wielu producentów sprzętu komputerowego i oprogramowania dobrowolnie wprowadziło system CDS, który uniemożliwia rejestrację i reprodukcję chronionych banknotów przy pomocy komputerów osobistych i narzędzi do cyfrowej obróbki obrazu. Przy pomocy technologii CDS nie można namierzyć poszczególnych użytkowników konkretnych komputerów ani aplikacji.

Aby uzyskać informacje dotyczące konkretnego kraju lub wizerunku należy kliknąć na odpowiedni fragment mapy lub wybrać z listy region, kraj lub walutę.

1.

Regiony:

Wybierz region z listy lub kliknij na poniższą mapę.
 

Waluta:

Kraje:

Języki:

PLN – złoty polski

Polska

polski

Nazwa banku lub właściwego organu:

Kontakt:

Linki:

Narodowy Bank Polski

Narodowy Bank Polski
Departament Emisyjno-Skarbcowy
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa
Polska

E-mail: sekretariat.des@nbp.pl
Faks: +48 22 826 3853

Banknoty i monety – Banknoty emitowane przez NBP

Banknoty i monety – Monety emitowane przez NBP

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim

Ogólne informacje na temat reprodukowania banknotów:

Zgodnie z Ustawą o Narodowym Banku Polskim z dnia 29 sierpnia 1997 r., Narodowemu Bankowi Polskiemu przysługuje wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych Rzeczypospolitej Polskiej. Znakami pieniężnymi emitowanymi przez NBP są banknoty i monety.

Narodowy Bank Polski emituje dwa rodzaje monet. Pierwsza to monety powszechnego obiegu bite w wysokich nakładach, funkcjonujące w obrocie gotówkowym, których wartość określa nominał. Do tej grupy należą również obiegowe monety okolicznościowe o nominale 2 zł, wykonane ze stopu Nordic Gold. Druga grupa to monety kolekcjonerskie, bite w niskich nakładach, przeznaczone głównie dla krajowych i zagranicznych numizmatyków.

Reprodukcja na nośnikach drukowanych:

NBP nie wyraża zgody na:

  • wykorzystywanie wizerunków znaków pieniężnych w reklamach używek, których nadużywanie może zagrażać zdrowiu lub życiu;
  • odwzorowywanie wizerunków znaków pieniężnych w sposób sugerujący ich niszczenie np. gniecenie, dziurawienie, przerywanie, cięcie;
  • składanie banknotów w różne kształty.

Z uwagi na konieczność zapewnienia przez NBP bezpieczeństwa obiegu banknotów, zgoda na wykorzystanie wizerunków banknotów jest obwarowana wymogiem jednostronnego reprodukowania, w wymiarach większych niż 125% lub mniejszych niż 75% w długości i w szerokości oryginalnych banknotów.

Ponadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.), na korzystanie z utworu konieczne jest uzyskanie zgody jego autora. Bez zezwolenia twórcy nie wolno wykorzystywać elementów lub całości dzieła, wprowadzonego do obiegu w charakterze prawnego środka płatniczego, bądź jego opracowania do celów innych niż związane z jego urzędową funkcją środka płatniczego.

W związku z powyższym, w celu uzyskania zgody na wykorzystanie wizerunków banknotów lub monet należy skierować do NBP pismo zawierające następujące informacje:

  • dane wnioskodawcy;
  • opis sprawy, tj.: jakie znaki pieniężne będą wykorzystane (banknot strona przednia/odwrotna, moneta awers/rewers, nominał); rodzaj przedsięwzięcia;
  • dla kogo realizowany jest projekt;
  • na jakich nośnikach będzie umieszczony projekt;
  • do pisma należy załączyć ostateczny projekt reklamy, a w przypadku filmów reklamowych – film lub scenopis obrazkowy (storyboard).

Ze względu na konieczność dokonania analizy projektu, wskazane jest przesłanie go, w miarę możliwości, na co najmniej 14 dni przed realizacją przedsięwzięcia.

Po uzyskaniu zgody NBP należy skontaktować się z autorem projektu banknotu lub monety w celu uzyskania także jego zgody.

NBP nie pobiera żadnych opłat z tytułu udzielenia zgody na wykorzystanie wizerunków banknotów lub monet.